Bãi Biển, Chuyện Kiếp Này  I  The Ocean, This Life’s Tale 

Short Fiction Film, 25 min, 2027

Logline: Reincarnated from a soldier who died in the Sino-Vietnamese War 40 years ago, a young woman reunites with the woman she he once loved.

Đầu thai từ người lính đã hy sinh trong chiến tranh biên giới phía Bắc 40 năm trước, một cô gái trẻ tìm lại người phụ nữ mình từng yêu.

Chia sẻ nhỏ: Giữa 2023, sau khi hoàn thành Cu Li Không Bao Giờ Khóc, tôi ngồi sắp xếp lại ổ cứng và xem lại từng phim truyện mình đã làm. Trong tám năm làm việc với và trong hư cấu, tôi luôn cộng tác với cùng một diễn viên lớn tuổi: NSND Minh Châu (về lý do tôi chọn làm việc với bà, tôi đã viết và các bạn có thể đọc ở đây). Trong quãng thời gian ấy tôi chứng kiến cách bà già đi trước ống kính, đó là độ tuổi mà con người dường như dần trở nên bình yên với chính mình, học buông bỏ như một thực hành chậm rãi, đó cũng là lúc đôi con mắt phải tập luyện để nhìn vào sự lão hoá xảy tới trên chính khuôn mặt mình (điều mà tôi hình dung thuộc về một thử thách âm thầm, đôi khi đau đớn, đối với hầu hết các diễn viên nữ). Và rồi, trong chừng ấy năm, bà của đời thực và những nhân vật của tôi tưởng tượng dường như tiến gần về phía nhau hơn.

Khi những cuốn phim được bật nối tiếp, tôi có cảm giác kỳ lạ rằng mình gặp cùng một linh hồn đi từ cuốn phim này sang cuốn phim khác. Có thể bởi trong những năm tháng này đôi mắt và suy nghĩ tôi dần dịch chuyển về phía gần hơn những phong cảnh và những cách tồn tại thuộc cõi sống Á Đông, cuộc xem lại các phim cũ, hay đúng hơn là cảm giác nhìn chúng nối tiếp nhau, khiến tôi nhận ra mình nên đi vào thế giới của kiếp và cõi cùng điện ảnh. Và tôi chọn đi tới Bãi Biển, Chuyện Kiếp Này.

Năm 2020, khi mang Giòng Sông Không Nhìn Thấy tới liên hoan phim ngắn Clermont-Ferrand, tôi gặp Thomas Hakim của petit chaos và từ cuộc gặp ấy chúng tôi bắt đầu nghĩ đến một dự án chung. Tuy nhiên, phim ngắn chung Cái Chết Cuối (các bạn có thể đọc kịch bản tại đây) không thể thực hiện do dịch bệnh Covid-19 và những nhạy cảm về tình hình chính trị tại điểm quay ở Tây Nguyên thời gian đó. Thomas đã làm một việc mà tôi luôn biết ơn và đồ rằng rất mất công: anh thuyết phục các quỹ cho phép chuyển phần kinh phí đã được phê duyệt sang một dự án mới, để tôi có thể viết Bãi Biển, Chuyện Kiếp Này, và để cuốn phim có thể thành hình.

Tôi biết ơn Thomas và Julien từ petit chaos vì sự tin tưởng và nỗ lực ấy, cảm ơn hai bạn sản xuất đã kiên nhẫn với tôi. Tôi cũng cảm ơn Đài Trang, người bạn sản xuất đã đồng hành cùng tôi trong tất cả các phim ngắn trước đây, vẫn lựa giúp tôi ở phim này, cả khi tôi còn chưa nhìn rõ con đường mình đang bước.

Bãi Biển, Chuyện Kiếp Này nhờ thế trở thành cuốn phim đặc biệt của tôi, bởi là lần đầu tiên tôi có cảm giác mình đặt được một bàn chân vào lãnh thổ mà trước đây vẫn đứng ngoài; và mặc dù là một cuốn phim ngắn, con đường thực hiện xuất hiện những ngã rẽ có lẽ để nhận thức của tôi trưởng thành hơn.

Quá trình làm cuốn phim này tôi cũng thử đi xa hơn với tiếng Việt, càng đi cùng tôi càng thấy ngôn ngữ Việt vừa thân thuộc vừa thử thách. Nó giàu sức gợi khi diễn tả những điều chưa định hình, những điều đang hiện ra và những điều lơ lửng giữa cõi có và cõi không. Nó cực kỳ nhạy cảm khi kết hợp cùng hình ảnh. Nhịp điệu tiếng Việt nếu được đặt trên những đôi môi điện ảnh phù hợp sẽ mang chất trữ tình riêng tư và pha màu thời cuộc. Có lẽ đó vẫn đang là hệ quả của cách lịch sử mang tiếng Việt đi và bỗng nhiên tôi thấy may mắn vì được sinh ra bằng tiếng Việt.

A small note: Sometime in the middle of 2023, after finishing Cu Li Never Cries, I sat down to sort through my old hard drives and found myself watching, one after another, each of the fiction films I had made. During the eight years I have spent both within and alongside cinema, I have always worked with the same actress, Minh Châu (I have written elsewhere about why I chose to work with her, for anyone who might be interested). Over those years, I watched her grow older before the camera. It is an age at which one seems gradually to become more at peace with oneself, learning to let go as though it were a slow and lifelong practice. It is also the time when one’s eyes must begin to recognise the ageing of one’s own face, something I imagine to be among the quietest, and sometimes the most painful, trials for almost every actress. And over those same years, the woman herself and the women I had imagined for her seemed, little by little, to move closer towards one another.

Watching those films in succession, I had the strange feeling that I was meeting the same soul travelling from one film into the next. Perhaps it was because, during those years, both my way of seeing and my way of thinking had slowly drifted towards the landscapes and the modes of existence that belong to the East Asian imagination; or perhaps it was simply the experience of seeing those films one after another that allowed something, which had remained hidden while I was making them, finally to reveal itself. It gradually became clear to me that the world of lives and realms was one I ought to enter through cinema. That is how The Ocean, This Life’s Tale came into being.

In 2020, when I brought The Unseen River to the Clermont-Ferrand International Short Film Festival, I met Thomas Hakim from petit chaos, and from that meeting we began thinking about making a film together. Our first project, The Final Death (the screenplay can be read here), could not be realised because of the Covid-19 pandemic and the political sensitivities surrounding the filming location in Vietnam’s Central Highlands at the time. Thomas then undertook something for which I remain deeply grateful, and which I suspect required a great deal of patient persuasion: he convinced the supporting funds to allow the financing that had already been approved to be transferred to another project, so that I might write The Ocean, This Life’s Tale, and so that the film itself could eventually find its way into the world.

My gratitude goes to Thomas and Julien from petit chaos for their trust, their persistence, and their generosity of spirit. I am equally grateful to my producer and dear friend Đài Trang, who has accompanied me through every one of my previous short films, and who chose to remain beside me on this one as well, even when I myself could not yet clearly see the road I was walking.

For that reason, The Ocean, This Life’s Tale occupies a singular place among my films. It was the first time I felt I had managed to place one foot inside a territory before which I had stood for a very long time without crossing its threshold. And although it is only a short film, the road towards making it turned unexpectedly more than once, perhaps just enough for my own understanding to become something a little different.

While making this film, I also tried to venture a little further into the Vietnamese language. The further I travelled, the more familiar and yet the more demanding it became. It possesses an extraordinary ability to evoke what has not yet taken shape, what is only beginning to appear, and what hovers between the realm of presence and the realm of absence. It is also remarkably sensitive when brought together with moving images. When its rhythms are entrusted to the right mouths, the Vietnamese language acquires an intimacy inseparable from lyricism, while carrying, almost without announcing it, the colours of its own historical moment. Perhaps this is simply the path history has traced through Vietnamese. And quite suddenly, I found myself feeling fortunate to belong to this language.

Director and Writer: Phạm Ngọc Lân
Cast: Nam Linh, Minh Châu, Nguyễn Xuân Tùng, Nguyễn Quang Vinh

Producers: Thomas Hakim and Julien Graff (petit chaos)
Co-producer: Ngô Đài Trang

Director of Photography: Trang Công Minh
Art Director: Nguyễn Quang Vinh
Editor: Julie Béziau
Music: Clovis Schneider
Sound Mixer: Roman Dymny
Sound Editor: Tiphaine Depret
Colorist: Lionel Kopp